Trong quá trình vận hành cầu trục hoặc pa lăng điện, tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ là dấu hiệu không nên bỏ qua. Tiếng va đập, tiếng rít, tiếng ken két hoặc âm thanh bất thường xuất hiện khi đóng và nhả phanh có thể liên quan đến tình trạng mài mòn, sai lệch cơ khí hoặc vấn đề trong hệ thống điều khiển.
Cụm phanh có nhiệm vụ giữ tải ổn định khi cơ cấu nâng dừng hoạt động và phối hợp với động cơ trong quá trình nâng hạ. Khi tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ xuất hiện thường xuyên, thiết bị cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân trước khi tiếp tục vận hành trong điều kiện tải lớn.
Nguồn ảnh: https://tuancautruc.com/danh-muc/thiet-bi-khac/phu-tung-pa-lang-sungdo/cum-phanh-nang-ha-mot-cap/
Cụm phanh nâng hạ hoạt động như thế nào?
Trong cơ cấu nâng, phanh thường làm nhiệm vụ giữ trục động cơ hoặc cơ cấu truyền động ở trạng thái an toàn khi ngắt nguồn hoặc dừng lệnh vận hành. Khi người vận hành thực hiện lệnh nâng hoặc hạ, phanh sẽ nhả để động cơ và cơ cấu truyền động hoạt động. Khi dừng, phanh đóng lại để giữ tải tại vị trí mong muốn.
Quá trình đóng và nhả này diễn ra liên tục trong suốt thời gian vận hành. Vì vậy, các chi tiết như má phanh, bề mặt tiếp xúc, lò xo, bộ phận truyền động và cơ cấu điều khiển đều có thể bị mài mòn theo thời gian.
Nếu các bộ phận không còn hoạt động đồng bộ, tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ có thể bắt đầu xuất hiện. Âm thanh đôi khi chỉ xảy ra trong vài giây khi phanh đóng hoặc nhả, nhưng cũng có trường hợp kéo dài trong suốt quá trình cơ cấu nâng hoạt động. Và tất nhiên, máy móc không tự nhiên bắt đầu phát ra âm thanh mới chỉ để làm phong phú đời sống tinh thần của người vận hành.
Nguyên nhân khiến cụm phanh nâng hạ phát ra tiếng kêu
Má phanh bị mài mòn hoặc bề mặt tiếp xúc không đều
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến. Sau thời gian sử dụng, bề mặt má phanh có thể bị mòn không đều, chai cứng hoặc xuất hiện tạp chất tại khu vực tiếp xúc.
Khi phanh đóng hoặc nhả, sự tiếp xúc không đồng đều có thể tạo ra tiếng ken két hoặc tiếng rít. Nếu tình trạng này kéo dài, hiệu quả hãm cũng có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt với thiết bị thường xuyên nâng tải lớn.
Trong trường hợp phát hiện tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ, kỹ thuật viên cần kiểm tra tình trạng thực tế của má phanh và bề mặt làm việc thay vì chỉ bôi trơn toàn bộ cụm phanh. Một số vị trí ma sát của phanh cần duy trì điều kiện làm việc phù hợp, nên xử lý kiểu “cái gì kêu thì đổ dầu vào” có thể khiến vấn đề chuyển từ tiếng kêu sang trượt phanh.
Khe hở phanh được điều chỉnh không đúng
Cụm phanh cần có khoảng cách làm việc phù hợp để đóng và nhả ổn định. Nếu khe hở quá lớn, phanh có thể nhả chậm hoặc không hoàn toàn. Ngược lại, khe hở quá nhỏ có thể khiến các bộ phận cọ xát trong quá trình hoạt động.
Sự sai lệch này có thể tạo ra tiếng va đập hoặc tiếng ma sát bất thường. Ngoài tiếng ồn, người vận hành có thể nhận thấy cơ cấu nâng phản hồi chậm hơn hoặc xuất hiện hiện tượng tải chưa được giữ ổn định ngay sau khi dừng.
Việc điều chỉnh khe hở cần được thực hiện theo thông số và cấu tạo của từng loại phanh. Không nên tự điều chỉnh dựa trên cảm giác hoặc kinh nghiệm truyền miệng, bởi cụm phanh nâng hạ không phải cái cửa phòng ngủ chỉ cần đóng mạnh hơn là xong.
Lò xo hoặc cơ cấu truyền động bị xuống cấp
Lò xo là bộ phận tham gia tạo lực ép và hỗ trợ quá trình đóng phanh. Sau thời gian dài làm việc, lò xo có thể giảm khả năng đàn hồi hoặc bị biến dạng.
Ngoài ra, các chi tiết liên kết trong cơ cấu truyền động cũng có thể bị mòn hoặc xuất hiện độ rơ. Khi phanh đóng và nhả, các bộ phận này va chạm hoặc dịch chuyển bất thường, tạo ra tiếng động rõ rệt.
Nếu tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ xuất hiện cùng hiện tượng rung hoặc đóng phanh không dứt khoát, cần kiểm tra toàn bộ cơ cấu thay vì chỉ tập trung vào má phanh.
Tiếng kêu xuất hiện khi nâng hoặc hạ có thể liên quan đến động cơ
Trong một số trường hợp, tiếng động được người vận hành cảm nhận là phát ra từ cụm phanh nhưng nguyên nhân thực tế lại nằm ở động cơ hoặc hệ thống truyền động liền kề.
Ổ bi động cơ bị mòn, trục quay có độ rơ hoặc các chi tiết truyền động hoạt động không đồng tâm đều có thể tạo ra tiếng động tại khu vực cơ cấu nâng. Vì cụm phanh thường được bố trí gần động cơ, việc xác định chính xác nguồn phát tiếng kêu cần được thực hiện trước khi tháo hoặc thay thế linh kiện.
Kỹ thuật viên nên quan sát thời điểm tiếng động xuất hiện: chỉ xảy ra khi đóng phanh, xuất hiện khi động cơ bắt đầu quay hay kéo dài trong toàn bộ hành trình nâng hạ. Thông tin này giúp khoanh vùng nguyên nhân hiệu quả hơn.
Hệ thống điện điều khiển có thể làm phanh hoạt động bất thường
Không phải mọi trường hợp tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ đều bắt nguồn từ lỗi cơ khí. Với phanh điện từ, điện áp cấp không ổn định hoặc tín hiệu điều khiển bất thường có thể khiến phanh đóng nhả không dứt khoát.
Hiện tượng đóng nhả liên tục hoặc không đồng bộ với động cơ có thể tạo ra tiếng va đập, tiếng rung hoặc tiếng kêu lạch cạch. Nếu vấn đề xuất hiện đồng thời với hiện tượng động cơ khởi động chậm, hoạt động không ổn định hoặc thiết bị điều khiển phản hồi bất thường, hệ thống điện cũng cần được kiểm tra.
Đối với các hệ thống cấp nguồn di chuyển, tình trạng ray điện an toàn hoặc các điểm tiếp điện cũng có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của nguồn cấp. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều khả năng cần kiểm tra, không nên vừa nghe tiếng “cạch” đã lập tức đổ lỗi cho toàn bộ hệ thống điện.
Cách xử lý tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ
Bước đầu tiên là xác định thời điểm và điều kiện xuất hiện tiếng động. Doanh nghiệp nên ghi nhận tiếng kêu xảy ra khi nâng, khi hạ, khi dừng hoặc chỉ xuất hiện khi thiết bị làm việc với tải lớn.
Sau đó, cần kiểm tra tình trạng má phanh, khe hở làm việc, lò xo và các chi tiết cơ khí liên quan. Những bộ phận bị mòn, biến dạng hoặc không còn đáp ứng yêu cầu cần được sửa chữa hoặc thay thế bằng linh kiện phù hợp.
Với phanh điện từ, cần kiểm tra thêm nguồn cấp, cuộn dây và tín hiệu điều khiển. Việc kiểm tra nên được thực hiện khi thiết bị đã được cô lập nguồn và áp dụng các biện pháp an toàn cần thiết.
Nếu chưa xác định được nguyên nhân, không nên tiếp tục vận hành thiết bị với tải trọng lớn chỉ để “nghe xem nó còn kêu nữa không”. Cách chẩn đoán này có thể khiến một lỗi nhỏ trở thành sự cố lớn hơn.
Làm thế nào để hạn chế tiếng kêu ở cụm phanh?
Bảo trì định kỳ là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm tình trạng mài mòn và sai lệch của cụm phanh. Trong quá trình bảo dưỡng, cần kiểm tra độ mòn của má phanh, tình trạng lò xo, độ rơ cơ khí và khả năng đóng nhả.
Tần suất kiểm tra nên phù hợp với cường độ sử dụng của thiết bị. Những hệ thống cầu trục hoạt động liên tục hoặc thường xuyên nâng tải lớn cần được theo dõi kỹ hơn so với thiết bị chỉ vận hành không thường xuyên.
Bên cạnh cụm phanh, các bộ phận của cơ cấu nâng như động cơ, hộp giảm tốc và cơ cấu truyền động cũng cần được kiểm tra đồng bộ. Khi một bộ phận bắt đầu xuống cấp, rung động hoặc tải bất thường có thể ảnh hưởng đến các chi tiết liên quan.
Kết luận
Tiếng kêu lạ ở cụm phanh nâng hạ có thể xuất phát từ má phanh bị mòn, khe hở không phù hợp, lò xo xuống cấp, độ rơ cơ khí hoặc sự cố liên quan đến động cơ và hệ thống điện điều khiển. Việc xác định đúng nguồn phát tiếng động giúp doanh nghiệp xử lý sự cố hiệu quả và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng giữ tải của thiết bị.
Nếu tiếng động xuất hiện thường xuyên, đặc biệt khi cơ cấu nâng đang làm việc với tải trọng lớn, thiết bị nên được kiểm tra kỹ trước khi tiếp tục vận hành. Tuấn Cầu Trục có thể hỗ trợ đánh giá tình trạng cụm phanh và đề xuất phương án sửa chữa, bảo dưỡng phù hợp với từng hệ thống.
TUẤN CẦU TRỤC – CẢI TIẾN MỖI NGÀY
Website: https://tuancautruc.com/
Hotline: 09 686 55 438
YouTube: https://www.youtube.com/@tuancautruc
Facebook: https://www.facebook.com/tuancautruc
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/tuancautruc1980
Blogspot: https://tuancautrucdl.blogspot.com/
0 nhận xét:
Đăng nhận xét